Darlleniadau’r

Dydd Y Pentecost. 24.05. 2026.

Colect

Cyfoes

O Dduw, a ddysgaist yr adeg hon galonnau dy ffyddloniaid

trwy anfon atynt oleuni dy Ysbryd Glân,

dyro i ni drwy’r un Ysbryd feddu barn gywir ym mhob peth

a llawenhau byth yn ei ddiddanwch sanctaidd;

drwy haeddiannau Crist Iesu ein Gwaredwr,

sy’n fyw ac yn teyrnasu gyda thi, yn undod yr Ysbryd Glân,

yn un Duw, yn awr ac am byth. Amen.

Dylid defnyddio’r darlleniad o’r Actau fel y darlleniad cyntaf neu’r ail ddarlleniad

Actau 2. 1-21 neu Numeri 11. 24-30

Actau 2. 1-21

Ar ddydd cyflawni cyfnod y Pentecost yr oeddent oll ynghyd yn yr un lle, ac yn sydyn fe ddaeth o’r nef sŵn fel gwynt grymus yn rhuthro, ac fe lanwodd yr holl dŷ lle’r oeddent yn eistedd. Ymddangosodd iddynt dafodau fel o dân yn ymrannu ac yn eistedd un ar bob un ohonynt; a llanwyd hwy oll â’r Ysbryd Glân, a dechreusant lefaru â thafodau dieithr, fel yr oedd yr Ysbryd yn rhoi lleferydd iddynt. Yr oedd yn preswylio yn Jerwsalem Iddewon, pobl dduwiol o bob cenedl dan y nef; ac wrth glywed y sŵn hwn fe ymgasglodd tyrfa ohonynt, ac yr oeddent wedi drysu’n lân am fod pob un ohonynt yn eu clywed hwy yn siarad yn ei iaith ei hun. Yr oeddent yn synnu a rhyfeddu, ac meddent, “Onid Galileaid yw’r rhain oll sy’n llefaru? A sut yr ydym ni yn eu clywed bob un ohonom yn ei iaith ei hun, iaith ei fam? Parthiaid a Mediaid ac Elamitiaid, a thrigolion Mesopotamia, Jwdea a Capadocia, Pontus ac Asia, Phrygia a Pamffylia, yr Aifft a pharthau Libya tua Cyrene, a’r ymwelwyr o Rufain, yn Iddewon a phroselytiaid, Cretiaid ac Arabiaid, yr ydym yn eu clywed hwy yn llefaru yn ein hieithoedd ni am fawrion weithredoedd Duw.” Yr oedd pawb yn synnu mewn penbleth, gan ddweud y naill wrth y llall, “Beth yw ystyr hyn?” Ond yr oedd eraill yn dweud yn wawdlyd, “Wedi meddwi y maent.”

Safodd Pedr ynghyd â’r un ar ddeg, a chododd ei lais a’u hannerch: “Chwi Iddewon, a thrigolion Jerwsalem oll, bydded hyn yn hysbys i chwi; gwrandewch ar fy ngeiriau. Nid yw’r rhain wedi meddwi, fel yr ydych chwi’n tybio, oherwydd dim ond naw o’r gloch y bore yw hi. Eithr dyma’r hyn a ddywedwyd drwy’r proffwyd Joel: ‘A hyn a fydd yn y dyddiau olaf, medd Duw: tywalltaf o’m Hysbryd ar bawb; a bydd eich meibion a’ch merched yn proffwydo; bydd eich gwŷr ifainc yn cael gweledigaethau, a’ch hynafgwyr yn gweld breuddwydion; hyd yn oed ar fy nghaethweision a’m caethforynion, yn y dyddiau hynny, fe dywalltaf o’m Hysbryd, ac fe broffwydant. A rhof ryfeddodau yn y nef uchod ac arwyddion ar y ddaear isod, gwaed a thân a tharth mwg; troir yr haul yn dywyllwch, a’r lleuad yn waed, cyn i ddydd mawr a disglair yr Arglwydd ddod; a bydd pob un sy’n galw ar enw’r Arglwydd yn cael ei achub.’

Numeri 11. 24-30

Aeth Moses ymaith a mynegi i’r bobl eiriau’r ARGLWYDD; yna casglodd ddeg a thrigain o henuriaid y bobl a’u gosod o amgylch y babell. Daeth yr ARGLWYDD i lawr mewn cwmwl, a llefaru wrtho, a chymerodd yr ARGLWYDD beth o’r ysbryd oedd arno ef a’i roi ar yr henuriaid, y deg a thrigain ohonynt; pan orffwysai’r ysbryd arnynt, byddent yn proffwydo, ond ni wnaent ragor na hynny.

Arhosodd dau o’r dynion yn y gwersyll; eu henwau oedd Eldad a Medad, a gorffwysodd yr ysbryd arnynt hwythau. Yr oeddent hwy ymhlith y rhai a gofrestrwyd, ond am nad oedd-ent wedi mynd allan i’r babell, proffwydasant yn y gwersyll. Pan redodd llanc ifanc a mynegi i Moses fod Eldad a Medad yn proffwydo yn y gwersyll, dywedodd Josua fab Nun, a fu’n gweini ar Moses o’i ieuenctid, “Moses, f’arglwydd, rhwystra hwy.” Ond dywedodd Moses wrtho, “Ai o’m hachos i yr wyt yn eiddigeddus? O na byddai holl bobl yr ARGLWYDD yn broffwydi, ac y byddai ef yn rhoi ei ysbryd arnynt!” Yna dychwelodd Moses a henuriaid Israel i’r gwersyll.

Salm 104. 24-34, 35b neu 104. 24-35

Testun Beiblaidd

Salm 104. 24-34, 35b

Mor niferus yw dy weithredoedd, O ARGLWYDD! Gwnaethost y cyfan mewn doethineb; y mae’r ddaear yn llawn o’th greaduriaid. Dyma’r môr mawr a llydan, gydag ymlusgiaid dirifedi a chreaduriaid bach a mawr. Arno y mae’r llongau yn tramwyo, a Lefiathan, a greaist i chwarae ynddo. Y mae’r cyfan ohonynt yn dibynnu arnat ti i roi iddynt eu bwyd yn ei bryd. Pan roddi iddynt, y maent yn ei gasglu ynghyd; pan agori dy law, cânt eu diwallu’n llwyr. Ond pan guddi dy wyneb, fe’u drysir; pan gymeri eu hanadl, fe ddarfyddant, a dychwelyd i’r llwch. Pan anfoni dy anadl, cânt eu creu, ac yr wyt yn adnewyddu wyneb y ddaear. Bydded gogoniant yr ARGLWYDD dros byth, a bydded iddo lawenhau yn ei weithredoedd. Pan yw’n edrych ar y ddaear, y mae’n crynu; pan yw’n cyffwrdd â’r mynyddoedd, y maent yn mygu. Canaf i’r ARGLWYDD tra byddaf byw, rhof foliant i Dduw tra byddaf. Bydded fy myfyrdod yn gymeradwy ganddo; yr wyf yn llawenhau yn yr ARGLWYDD. Fy enaid, bendithia’r ARGLWYDD. Molwch yr ARGLWYDD.

Salm104. 24-35

Mor niferus yw dy weithredoedd, O ARGLWYDD! Gwnaethost y cyfan mewn doethineb; y mae’r ddaear yn llawn o’th greaduriaid. Dyma’r môr mawr a llydan, gydag ymlusgiaid dirifedi a chreaduriaid bach a mawr. Arno y mae’r llongau yn tramwyo, a Lefiathan, a greaist i chwarae ynddo. Y mae’r cyfan ohonynt yn dibynnu arnat ti i roi iddynt eu bwyd yn ei bryd. Pan roddi iddynt, y maent yn ei gasglu ynghyd; pan agori dy law, cânt eu diwallu’n llwyr. Ond pan guddi dy wyneb, fe’u drysir; pan gymeri eu hanadl, fe ddarfyddant, a dychwelyd i’r llwch. Pan anfoni dy anadl, cânt eu creu, ac yr wyt yn adnewyddu wyneb y ddaear. Bydded gogoniant yr ARGLWYDD dros byth, a bydded iddo lawenhau yn ei weithredoedd. Pan yw’n edrych ar y ddaear, y mae’n crynu; pan yw’n cyffwrdd â’r mynyddoedd, y maent yn mygu. Canaf i’r ARGLWYDD tra byddaf byw, rhof foliant i Dduw tra byddaf. Bydded fy myfyrdod yn gymeradwy ganddo; yr wyf yn llawenhau yn yr ARGLWYDD. Bydded i’r pechaduriaid ddarfod o’r tir, ac na fydded y drygionus mwyach. Fy enaid, bendithia’r ARGLWYDD. Molwch yr ARGLWYDD.

(Dylid defnyddio’r darlleniad o’r Actau fel y darlleniad cyntaf neu’r ail ddarlleniad)

1 Corinthiaid 12. 3b-13 (darlleniad a awgrymir 4-13) neu Actau 2. 1-21

3 Am hynny, yr wyf yn eich hysbysu nad yw neb sydd yn llefaru trwy Ysbryd Duw yn dweud, “Melltith ar Iesu!” Ac ni all neb ddweud, “Iesu yw’r Arglwydd!” ond trwy yr Ysbryd Glân.

4 Y mae amrywiaeth doniau, ond yr un Ysbryd sy’n eu rhoi; ac y mae amrywiaeth gweinidogaethau, ond yr un Arglwydd sy’n eu rhoi; ac y mae amrywiaeth gweithrediadau, ond yr un Duw sydd yn gweithredu pob peth ym mhawb. Rhoddir amlygiad o’r Ysbryd i bob un, er lles pawb. Oherwydd fe roddir i un, trwy’r Ysbryd, lefaru doethineb; i un arall, lefaru gwybodaeth, yn ôl yr un Ysbryd; i un arall rhoddir ffydd, trwy’r un Ysbryd; i un arall ddoniau iacháu, trwy’r un Ysbryd; i un arall gyflawni gwyrthiau, i un arall broffwydo, i un arall wahaniaethu rhwng ysbrydoedd, i un arall lefaru â thafodau, i un arall ddehongli tafodau. A’r holl bethau hyn, yr un a’r unrhyw Ysbryd sydd yn eu gweithredu, gan rannu, yn ôl ei ewyllys, i bob un ar wahân.

Oherwydd fel y mae’r corff yn un, a chanddo lawer o aelodau, a’r rheini oll, er eu bod yn llawer, yn un corff, fel hyn y mae Crist hefyd. Oherwydd mewn un Ysbryd y cawsom i gyd ein bedyddio i un corff, boed yn Iddewon neu yn Roegiaid, yn gaethweision neu yn rhyddion, a rhoddwyd i bawb ohonom un Ysbryd i’w yfed.

Ioan 20. 19-23 neu 7. 37-39

Ioan 20. 19-23

Gyda’r nos ar y dydd cyntaf hwnnw o’r wythnos, yr oedd y drysau wedi eu cloi lle’r oedd y disgyblion, oherwydd eu bod yn ofni’r Iddewon. A dyma Iesu’n dod ac yn sefyll yn eu canol, ac yn dweud wrthynt, “Tangnefedd i chwi!” Wedi dweud hyn, dangosodd ei ddwylo a’i ystlys iddynt. Pan welsant yr Arglwydd, llawenychodd y disgyblion. Meddai Iesu wrthynt eilwaith, “Tangnefedd i chwi! Fel y mae’r Tad wedi fy anfon i, yr wyf fi hefyd yn eich anfon chwi.” Ac wedi dweud hyn, anadlodd arnynt a dweud: “Derbyniwch yr Ysbryd Glân. Os maddeuwch bechodau rhywun, y maent wedi eu maddau; os peidiwch â’u maddau, y maent heb eu maddau.”

Ioan 7. 37-39

Ar ddydd olaf yr ŵyl, y dydd mawr, safodd Iesu a chyhoeddi’n uchel: “Pwy bynnag sy’n sychedig, deued ataf fi ac yfed. Allan o’r sawl sy’n credu ynof fi, fel y dywedodd yr Ysgrythur, y bydd ffrydiau o ddŵr bywiol yn llifo.” Sôn yr oedd am yr Ysbryd yr oedd y rhai a gredodd ynddo ef yn mynd i’w dderbyn. Oherwydd nid oedd yr Ysbryd ganddynt eto, am nad oedd Iesu wedi cael ei ogoneddu eto.