Darlleniadau’r

Y Drindod 2. 14..06. 2026.

Colect

Cyfoes

Arglwydd, fe’n dysgaist mai diwerth yw ein holl weithredoedd heb gariad:

anfon dy Ysbryd Glân a thywallt yn ein calonnau ddawn odidocaf cariad,

sy’n wir rwymyn tangnefedd a phob rhinwedd dda,

y cyfrifir pwy bynnag sy’n byw hebddo yn farw ger dy fron di.

Caniatâ hyn er mwyn dy unig Fab Iesu Grist

sy’n fyw ac yn teyrnasu gyda thi, yn undod yr Ysbryd Glân,

yn un Duw, yn awr ac am byth. Amen.

Genesis 18. 1-15; [21. 1-7]

Ymddangosodd yr ARGLWYDD i Abraham wrth dderw Mamre, pan oedd yn eistedd wrth ddrws y babell yng ngwres y dydd. Cododd ei olwg a gwelodd dri gŵr yn sefyll o’i flaen. Pan welodd hwy, rhedodd o ddrws y babell i’w cyfarfod, ac ymgrymu i’r llawr, a dweud, “F’arglwydd, os cefais ffafr yn d’olwg, paid â mynd heibio i’th was. Dyger ychydig ddŵr, a golchwch eich traed a gorffwyso dan y goeden, a dof finnau â thamaid o fara i’ch cynnal, ac wedyn cewch fynd ymaith; dyna pam yr ydych wedi dod at eich gwas.” Ac meddant, “Gwna fel y dywedaist.” Brysiodd Abraham i’r babell at Sara, a dweud, “Brysia i estyn tri mesur o flawd peilliaid, tylina ef, a gwna deisennau.” Yna rhedodd Abraham at y gwartheg, a chymryd llo tyner a da a’i roi i’w was; a brysiodd yntau i’w baratoi. Cymerodd gaws a llaeth a’r llo yr oedd wedi ei baratoi, a’u gosod o’u blaenau; yna safodd gerllaw o dan y goeden tra oeddent yn bwyta.

Gofynasant iddo, “Ble mae dy wraig Sara?” Atebodd yntau, “Dyna hi yn y babell.” Yna dywedodd yr ARGLWYDD, “Dof yn ôl atat yn sicr yn nhymor y gwanwyn, a chaiff Sara dy wraig fab.” Yr oedd Sara yn gwrando wrth ddrws y babell y tu ôl iddo. Yr oedd Abraham a Sara yn hen, mewn gwth o oedran, ac yr oedd arfer gwragedd wedi peidio i Sara. Am hynny, chwarddodd Sara ynddi ei hun, a dweud, “Ai wedi imi heneiddio, a’m gŵr hefyd yn hen, y caf hyfrydwch?” A dywedodd yr ARGLWYDD wrth Abraham, “Pam y chwarddodd Sara a dweud, ‘A fyddaf fi’n wir yn planta, a minnau’n hen?’ A oes dim yn rhy anodd i’r ARGLWYDD? Dof yn ôl atat ar yr amser penodedig, yn nhymor y gwanwyn, a chaiff Sara fab.” Gwadodd Sara iddi chwerthin, oherwydd yr oedd arni ofn. Ond dywedodd ef, “Do, fe chwerddaist.”

[Ymwelodd yr ARGLWYDD â Sara yn ôl ei air, a gwnaeth iddi fel yr addawodd. Beichiogodd Sara a geni mab i Abraham yn ei henaint, ar yr union adeg a ddywedodd Duw wrtho. Rhoes Abraham i’r mab a anwyd iddo o Sara yr enw Isaac; ac enwaedodd Abraham ei fab Isaac yn wyth diwrnod oed, fel yr oedd Duw wedi gorchymyn iddo. Yr oedd Abraham yn gant oed pan anwyd iddo ei fab Isaac. A dywedodd Sara, “Parodd Duw imi chwerthin; fe fydd pawb a glyw am hyn yn chwerthin gyda mi.” Dywedodd hefyd, “Pwy fuasai wedi dweud wrth Abraham y rhoddai Sara sugn i blant? Eto mi enais fab iddo yn ei henaint.”]

Salm 116. 1-2, 12-19 neu 116. 11-18

Testun Beiblaidd

Salm 116. 1-2, 12-19

Yr wyf yn caru’r ARGLWYDD, am iddo wrando ar lef fy ngweddi, am iddo droi ei glust ataf y dydd y gwaeddais arno. Sut y gallaf dalu i’r ARGLWYDD am ei holl haelioni tuag ataf? Dyrchafaf gwpan iachawdwriaeth, a galw ar enw’r ARGLWYDD. Talaf fy addunedau i’r ARGLWYDD ym mhresenoldeb ei holl bobl. Gwerthfawr yng ngolwg yr ARGLWYDD yw marwolaeth ei ffyddloniaid. O ARGLWYDD, dy was yn wir wyf fi, gwas o hil gweision; yr wyt wedi datod fy rhwymau. Rhof i ti offrwm diolch, a galw ar enw’r ARGLWYDD. Talaf fy addunedau i’r ARGLWYDD ym mhresenoldeb ei holl bobl, yng nghynteddau tŷ’r ARGLWYDD yn dy ganol di, O Jerwsalem. Molwch yr ARGLWYDD.

Salm 116. 11-18

Yn fy nghyni dywedais, “Y mae pawb yn dwyllodrus.” Sut y gallaf dalu i’r ARGLWYDD am ei holl haelioni tuag ataf? Dyrchafaf gwpan iachawdwriaeth, a galw ar enw’r ARGLWYDD. Talaf fy addunedau i’r ARGLWYDD ym mhresenoldeb ei holl bobl. Gwerthfawr yng ngolwg yr ARGLWYDD yw marwolaeth ei ffyddloniaid. O ARGLWYDD, dy was yn wir wyf fi, gwas o hil gweision; yr wyt wedi datod fy rhwymau. Rhof i ti offrwm diolch, a galw ar enw’r ARGLWYDD. Talaf fy addunedau i’r ARGLWYDD ym mhresenoldeb ei holl bobl.

Rhufeiniaid 5. 1-8

Am hynny, oherwydd ein bod wedi ein cyfiawnhau trwy ffydd, y mae gennym heddwch â Duw trwy ein Harglwydd Iesu Grist. Trwyddo ef, yn wir, cawsom ffordd, trwy ffydd, i ddod i’r gras hwn yr ydym yn sefyll ynddo. Yr ydym hefyd yn gorfoleddu yn y gobaith y cawn gyfranogi yng ngogoniant Duw. Heblaw hynny, yr ydym hyd yn oed yn gorfoleddu yn ein gorthrymderau, oherwydd fe wyddom mai o orthrymder y daw’r gallu i ymddál, ac o’r gallu i ymddál y daw rhuddin cymeriad, ac o gymeriad y daw gobaith. A dyma obaith na chawn ein siomi ganddo, oherwydd y mae cariad Duw wedi ei dywallt yn ein calonnau trwy’r Ysbryd Glân y mae ef wedi ei roi i ni.

Oherwydd y mae Crist eisoes, yn yr amser priodol, a ninnau’n ddiymadferth, wedi marw dros yr annuwiol. Go brin y bydd neb yn marw dros un cyfiawn. Efallai y ceir rhywun yn ddigon dewr i farw dros un da. Ond prawf Duw o’r cariad sydd ganddo tuag atom ni yw bod Crist wedi marw drosom pan oeddem yn dal yn bechaduriaid.

Mathew 9.35 – 10.8, [9-23]

Yr oedd Iesu’n mynd o amgylch yr holl drefi a’r pentrefi, dan ddysgu yn eu synagogau hwy, a phregethu efengyl y deyrnas, ac iacháu pob afiechyd a phob llesgedd. A phan welodd ef y tyrfaoedd tosturiodd wrthynt am eu bod yn flinderus a diymadferth fel defaid heb fugail. Yna meddai wrth ei ddisgyblion, “Y mae’r cynhaeaf yn fawr ond y gweithwyr yn brin; deisyfwch felly ar Arglwydd y cynhaeaf anfon gweithwyr i’w gynhaeaf.”

Wedi galw ato ei ddeuddeg disgybl rhoddodd Iesu iddynt awdurdod dros ysbrydion aflan, i’w bwrw allan, ac i iacháu pob afiechyd a phob llesgedd. A dyma enwau’r deuddeg apostol: yn gyntaf Simon, a elwir Pedr, ac Andreas ei frawd, ac Iago fab Sebedeus, ac Ioan ei frawd, Philip a Bartholomeus, Thomas a Mathew’r casglwr trethi, Iago fab Alffeus, a Thadeus, Simon y Selot, a Jwdas Iscariot, yr un a’i bradychodd ef.

Y deuddeg hyn a anfonodd Iesu allan wedi rhoi’r gorchmynion yma iddynt: “Peidiwch â mynd i gyfeiriad y Cenhedloedd, a pheidiwch â mynd i mewn i un o drefi’r Samariaid. Ewch yn hytrach at ddefaid colledig tŷ Israel. Ac wrth fynd cyhoeddwch y genadwri: ‘Y mae teyrnas nefoedd wedi dod yn agos.’ Iachewch y cleifion, cyfodwch y meirw, glanhewch y gwahanglwyfus, bwriwch allan gythreuliaid; derbyniasoch heb dâl, rhowch heb dâl.

[Peidiwch â chymryd aur nac arian na phres yn eich gwregys, na chod i’r daith nac ail grys na sandalau na ffon. Y mae’r gweithiwr yn haeddu ei fwyd. I ba dref neu bentref bynnag yr ewch, holwch pwy sy’n deilwng yno, ac arhoswch yno hyd nes y byddwch yn ymadael â’r ardal. A phan fyddwch yn mynd i mewn i dŷ, cyfarchwch y tŷ. Ac os bydd y tŷ yn deilwng, doed eich tangnefedd arno. Ond os na fydd y tŷ yn deilwng, dychweled eich tangnefedd atoch. Ac os bydd rhywun yn gwrthod eich derbyn a gwrthod gwrando ar eich geiriau, ewch allan o’r tŷ hwnnw neu’r dref honno ac ysgydwch y llwch oddi ar eich traed. Yn wir, ‘rwy’n dweud wrthych y caiff tir Sodom a Gomorra lai i’w ddioddef yn Nydd y Farn na’r dref honno.

“Dyma fi yn eich anfon allan fel defaid i blith bleiddiaid; felly byddwch yn gall fel seirff ac yn ddiniwed fel colomennod. Gochelwch rhag pobl; oherwydd fe’ch traddodant chwi i lysoedd, ac fe’ch fflangellant yn eu synagogau. Cewch eich dwyn o flaen llywodraethwyr a brenhinoedd o’m hachos i, i ddwyn tystiolaeth iddynt ac i’r Cenhedloedd. Pan draddodant chwi, peidiwch â phryderu pa fodd na pha beth i

lefaru, oherwydd fe roddir i chwi y pryd hwnnw eiriau i’w llefaru. Nid chwi sydd yn llefaru, ond Ysbryd eich Tad sy’n llefaru ynoch chwi. Bradycha brawd ei frawd i farwolaeth, a thad ei blentyn, a chyfyd plant yn erbyn eu rhieni a pheri eu lladd. A chas fyddwch gan bawb o achos fy enw i; on

d y sawl sy’n dyfalbarhau i’r diwedd a gaiff ei achub. Pan erlidiant chwi mewn un dref, ffowch i un arall. Yn wir, ‘rwy’n dweud wrthych, ni fyddwch wedi cwblhau trefi Israel cyn dyfod Mab y Dyn.

Cysylltedig

Exodus 19. 2-8a

Wedi iddynt ymadael â Reffidim a chyrraedd anialwch Sinai, cododd Israel wersyll yno gyferbyn â’r mynydd. Aeth Moses i fyny at fynydd Duw, a galwodd yr ARGLWYDD arno o’r mynydd a dweud, “Fel hyn y dywedi wrth dylwyth Jacob ac wrth bobl Israel: ‘Fe welsoch yr hyn a wneuthum i’r Eifftiaid, ac fel y codais chwi ar adenydd eryrod a’ch cludo ataf fy hun. Yn awr, os gwrandewch yn ofalus arnaf a chadw fy nghyfamod, byddwch yn eiddo arbennig i mi ymhlith yr holl bobloedd, oherwydd eiddof fi’r ddaear i gyd. Byddwch hefyd yn deyrnas o offeiriaid i mi, ac yn genedl sanctaidd.’ Dyma’r geiriau yr wyt i’w llefaru wrth bobl Israel.”

Felly aeth Moses i alw henuriaid y bobl, a gosod o’u blaen yr holl eiriau hyn a orchmynnodd yr ARGLWYDD iddo. Atebodd y bobl i gyd yn unfryd, “Fe wnawn y cyfan a ddywedodd yr ARGLWYDD.”

Salm 100

Testun Beiblaidd

Bloeddiwch mewn gorfoledd i’r ARGLWYDD, yr holl ddaear. Addolwch yr ARGLWYDD mewn llawenydd, dewch o’i flaen â chân. Gwybyddwch mai’r ARGLWYDD sydd Dduw; ef a’n gwnaeth, a’i eiddo ef ydym, ei bobl a defaid ei borfa. Dewch i mewn i’w byrth â diolch, ac i’w gynteddau â mawl. Diolchwch iddo, bendithiwch ei enw. Oherwydd da yw’r ARGLWYDD; y mae ei gariad hyd byth, a’i ffyddlondeb hyd genhedlaeth a chenhedlaeth.

Rhufeiniaid 5. 1-8

Mathew 9.35 – 10.8, [9-23]

o Gair yr Arglwydd 2011 – yr Eglwys yng Nghymru Hawlfraint © Cyhoeddiadau’r Eglwys yng Nghymru 2011