Darlleniadau’r

Y Drindod 16. 20.09. 2026.

Colect

Cyfoes

O Arglwydd, erfyniwn arnat yn drugarog wrando gweddïau dy bobl sy’n galw arnat;

a chaniatâ iddynt ddeall a gwybod y pethau y dylent eu gwneuthur,

a chael hefyd ras a gallu i’w cyflanwi’n ffyddlon;

trwy Iesu Grist ein Harglwydd, sy’n fyw ac yn teyrnasu gyda thi,

yn undod yr Ysbryd Glân, yn un Duw, yn awr ac am byth. Amen.

Parhaol

Exodus 16. 2-15

Dechreuodd holl gynulliad pobl Israel rwgnach yn erbyn Moses ac Aaron yn yr anialwch, a dweud wrthynt, “O na fyddai’r ARGLWYDD wedi gadael inni farw yng ngwlad yr Aifft, lle’r oeddem yn cael eistedd wrth y crochanau cig a bwyta ein gwala o fwyd; ond yr ydych chwi wedi ein harwain allan yma i’r anialwch er mwyn lladd y dyrfa hon i gyd â newyn.”

Dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses, “Byddaf yn glawio arnoch fara o’r nefoedd, a bydd y bobl yn mynd allan a chasglu bob dydd ddogn diwrnod, er mwyn i mi eu profi a gweld a ydynt am ddilyn fy nghyfraith ai peidio. Ond ar y chweched dydd y maent i baratoi dwywaith cymaint ag y byddent yn ei gasglu ar ddiwrnod arall.” Yna dywedodd Moses ac Aaron wrth yr holl Israeliaid, “Yn yr hwyr cewch wybod mai’r ARGLWYDD a’ch arweiniodd allan o wlad yr Aifft, ac yn y bore cewch weld ei ogoniant, oherwydd y mae wedi clywed eich grwgnach yn ei erbyn. Pwy ydym ni, eich bod yn grwgnach yn ein herbyn?” Dywedodd Moses hefyd, “Fe rydd yr ARGLWYDD i chwi gig i’w fwyta yn yr hwyr, a’ch gwala o fara yn y bore, oherwydd y mae wedi clywed eich grwgnach yn ei erbyn. Felly, pwy ydym ni? Nid yn ein herbyn ni y mae eich grwgnach, ond yn erbyn yr ARGLWYDD.”

Dywedodd Moses wrth Aaron, “Dywed wrth holl gynulliad pobl Israel, ‘Dewch yn agos at yr ARGLWYDD, oherwydd y mae ef wedi clywed eich grwgnach.'” A thra oedd Aaron yn siarad â hwy, a hwythau’n edrych tua’r anialwch, ymddangosodd gogoniant yr ARGLWYDD mewn cwmwl. Dywedodd yr ARGLWYDD wrth Moses, “Yr wyf wedi clywed grwgnach yr Israeliaid; dywed wrthynt, ‘Yn y cyfnos cewch fwyta cig, ac yn y bore cewch eich gwala o fara; yna byddwch yn gwybod mai myfi yw’r ARGLWYDD eich Duw.'”

Yn yr hwyr daeth soflieir a gorchuddio’r gwersyll, ac yn y bore yr oedd haen o wlith o’i amgylch. Pan gododd y gwlith, yr oedd caenen denau ar hyd wyneb yr anialwch, mor denau â llwydrew ar y ddaear. Gwelodd yr Israeliaid ef, a dweud wrth ei gilydd, “Beth yw hwn?” Oherwydd nid oeddent yn gwybod beth ydoedd. Dywedodd Moses wrthynt, “Hwn yw’r bara a roddodd yr ARGLWYDD i chwi i’w fwyta.

Salm 105. [1-6,] 37-45

Parhaol

Exodus 16. 2-15

Salm 105. [1-6,] 37-45

Testun Beiblaidd

[1-6]

Diolchwch i’r ARGLWYDD. Galwch ar ei enw, gwnewch yn hysbys ei weithredoedd ymysg y bobloedd. Canwch iddo, moliannwch ef, dywedwch am ei holl ryfeddodau. Gorfoleddwch yn ei enw sanctaidd; llawenhaed calon y rhai sy’n ceisio’r ARGLWYDD. Ceisiwch yr ARGLWYDD a’i nerth, ceisiwch ei wyneb bob amser. Cofiwch y rhyfeddodau a wnaeth, ei wyrthiau a’r barnedigaethau a gyhoeddodd, chwi ddisgynyddion Abraham, ei was, disgynyddion Jacob, ei etholedig.

37-45

Yna dygodd hwy allan gydag arian ac aur, ac nid oedd un yn baglu ymysg y llwythau. Llawenhaodd yr Eifftiaid pan aethant allan, oherwydd bod arnynt eu hofn hwy. Lledaenodd gwmwl i’w gorchuddio, a thân i oleuo iddynt yn y nos. Pan fu iddynt ofyn, anfonodd soflieir iddynt, a digonodd hwy â bara’r nefoedd. Holltodd graig nes bod dŵr yn pistyllio, ac yn llifo fel afon trwy’r diffeithwch. Oherwydd yr oedd yn cofio ei addewid sanctaidd i Abraham ei was.

Dygodd ei bobl allan mewn llawenydd, ei rai etholedig mewn gorfoledd. Rhoes iddynt diroedd y cenhedloedd, a chymerasant feddiant o ffrwyth llafur pobloedd, er mwyn iddynt gadw ei ddeddfau, ac ufuddhau i’w gyfreithiau. Molwch yr ARGLWYDD.

Philipiaid 1. 21-30

Oherwydd, i mi, Crist yw byw, ac elw yw marw. Ond os wyf i barhau i fyw yn y cnawd, bydd hynny’n golygu y caf ffrwyth o’m llafur. Eto, ni wn beth i’w ddewis. Y mae’n gyfyng arnaf o’r ddeutu; y mae arnaf awydd ymadael a bod gyda Christ, gan fod hynny’n llawer iawn gwell; ond y mae aros yn fy nghnawd yn fwy angenrheidiol er eich mwyn chwi. Rwy’n gwybod hyn i sicrwydd: aros a wnaf, a phara i aros gyda chwi oll, i hyrwyddo eich cynnydd a’ch llawenydd yn y ffydd, er mwyn ichwi ymffrostio fwyfwy, yng Nghrist Iesu, o’m hachos i pan ddof yn ôl atoch.

Yn anad dim, bydded eich buchedd yn deilwng o Efengyl Crist, er mwyn imi weld, os dof atoch, neu glywed amdanoch, os byddaf yn absennol, eich bod yn sefyll yn gadarn, yn un o ran ysbryd, gan gydymdrechu yn unfryd dros ffydd yr Efengyl, heb eich dychrynu mewn un dim gan y gwrthwynebwyr. Bydd hyn yn arwydd eglur i’r rheini o’u distryw hwy, ond o’ch iachawdwriaeth chwi, a hynny oddi wrth Dduw. Oherwydd rhoddwyd i chwi y fraint, nid yn unig o gredu yng Nghrist ond hefyd o ddioddef drosto, gan ymdaflu i’r frwydr honno y gwelsoch fi ynddi, ac yr ydych yn awr yn clywed fy mod ynddi o hyd.

Mathew 20. 1-16

“Y mae teyrnas nefoedd yn debyg i berchen tŷ a aeth allan gyda’r bore bach i gyflogi gweithwyr i’w winllan. Cytunodd â’r gweithwyr am dâl o un darn arian y dydd ac anfonodd hwy i’w winllan. Aeth allan eilwaith tua naw o’r gloch y bore, a gwelodd eraill yn sefyll yn segur yn y farchnad. Dywedodd wrthynt hwythau, ‘Ewch chwi hefyd i’r winllan, ac fe dalaf i chwi beth bynnag fydd yn deg’; ac aethant yno. Yna fe aeth allan eto tua chanol dydd, a thua thri o’r gloch y prynhawn, a gwneud fel o’r blaen. Tua phump o’r gloch aeth allan a dod o hyd i eraill yn sefyll yno, ac meddai wrthynt, ‘Pam yr ydych yn sefyll yma drwy’r dydd yn segur?’ ‘Am na chyflogodd neb ni,’ oedd eu hateb. ‘Ewch chwi hefyd i’r winllan,’ meddai ef. Gyda’r nos dyma berchen y winllan yn dweud wrth ei oruchwyliwr, ‘Galw’r gweithwyr, a thâl eu cyflog iddynt, gan ddechrau gyda’r rhai diwethaf a dibennu gyda’r cyntaf.’ Daeth y rhai a gyflogwyd tua phump o’r gloch, a derbyniasant un darn arian yr un. A phan ddaeth y rhai a gyflogwyd gyntaf, tybiasant y caent fwy, ond un darn arian yr un a gawsant hwythau hefyd. Ac wedi eu cael dechreusant rwgnach yn erbyn y perchen tŷ gan ddweud, ‘Dim ond un awr y gweithiodd y rhai diwethaf yma, a gwnaethost hwy’n gyfartal â ni, sydd wedi llafurio drwy’r dydd yn y gwres tanbaid.’ Ond atebodd y meistr: ‘Gyfaill,’ meddai wrth un ohonynt, ‘nid wyf yn gwneud cam â thi. Onid am un darn arian y cytunaist â mi? Cymer yr hyn sydd i ti a dos ymaith. ‘Rwy’n dewis rhoi i’r olaf yma fel i tithau. Onid yw’n gyfreithlon imi wneud fel ‘rwy’n dewis â’m heiddo fy hun? Neu ai cenfigen yw dy ymateb i’m haelioni? Felly bydd y rhai olaf yn flaenaf a’r rhai blaenaf yn olaf.'”

Cysylltedig

Jona 3.10 – 4.11

Pan welodd Duw beth a wnaethant, a’u bod wedi troi o’u ffyrdd drygionus, edifarhaodd am y drwg y bwriadodd ei wneud iddynt, ac nis gwnaeth.

Yr oedd Jona’n anfodlon iawn am hyn, a theimlai’n ddig. Yna gweddïodd ar yr ARGLWYDD a dweud, “Yn awr, ARGLWYDD, onid hyn a ddywedais pan oeddwn gartref? Dyna pam yr achubais y blaen trwy ffoi i Tarsis. Gwyddwn dy fod yn Dduw graslon a thrugarog, araf i ddigio, mawr o dosturi ac yn edifar ganddo wneud niwed. Yn awr, ARGLWYDD, cymer fy mywyd oddi arnaf; gwell gennyf farw na byw.” Atebodd Duw, “A yw’n iawn iti deimlo’n ddig?” Aeth Jona allan ac aros i’r dwyrain o’r ddinas. Gwnaeth gaban iddo’i hun yno, ac eistedd yn ei gysgod i weld beth a ddigwyddai i’r ddinas.

A threfnodd yr ARGLWYDD Dduw i blanhigyn dyfu dros Jona i fod yn gysgod dros ei ben ac i leddfu ei drallod; ac yr oedd Jona’n falch iawn o’r planhigyn. Ond gyda’r wawr drannoeth, trefnodd Duw i bryfyn nychu’r planhigyn, nes iddo grino. A phan gododd yr haul trefnodd Duw wynt poeth o’r dwyrain, ac yr oedd yr haul yn taro ar ben Jona nes iddo lewygu; gofynnodd am gael marw, a dweud, “Gwell gennyf farw na byw.”

A gofynnodd Duw i Jona, “A yw’n iawn iti deimlo’n ddig o achos y planhigyn?” Atebodd yntau, “Y mae’n iawn imi deimlo’n ddig hyd angau.” Dywedodd Duw, “Yr wyt ti’n tosturio wrth blanhigyn na fuost yn llafurio gydag ef nac yn ei dyfu; mewn noson y daeth, ac mewn noson y darfu. Oni thosturiaf finnau wrth Ninefe, y ddinas fawr, lle mae mwy na chant ac ugain o filoedd o bobl sydd heb wybod y gwahaniaeth rhwng y llaw chwith a’r llaw dde, heb sôn am lu o anifeiliaid?”

Salm 145. 1-8

Testun Beiblaidd

Emyn Mawl. I Ddafydd. Dyrchafaf di, fy Nuw, O Frenin, a bendithiaf dy enw byth bythoedd. Bob dydd bendithiaf di, a moliannu dy enw byth bythoedd. Mawr yw’r ARGLWYDD, a theilwng iawn o fawl, ac y mae ei fawredd yn anchwiliadwy.

Molianna’r naill genhedlaeth dy waith wrth y llall, a mynegi dy weithredoedd nerthol. Am ysblander gogoneddus dy fawredd y dywedant, a myfyrio ar dy ryfeddodau. Cyhoeddant rym dy weithredoedd ofnadwy, ac adrodd am dy fawredd. Dygant i gof dy ddaioni helaeth, a chanu am dy gyfiawnder.

Graslon a thrugarog yw’r ARGLWYDD, araf i ddigio, a llawn ffyddlondeb.

Philipiaid 1. 21-30

Mathew 20. 1-16