Darlleniadau’r Sul

Darlleniadau 28 Chwefror 2021
Garawys 2

Y Colect

Hollalluog Dduw,
rwyt yn dangos i’r sawl sydd ar gyfeiliorn
lewyrch dy wirionedd,
er mwyn iddynt ddychwelyd i ffordd cyfiawnder:
caniatâ i bawb a dderbynnir
i gymdeithas crefydd Crist,
wrthod y pethau hynny
sy’n wrthwyneb i’w bedydd,
a chanlyn yn ffordd Iesu Grist ein Harglwydd;
sy’n fyw ac yn teyrnasu gyda thi
a’r Ysbryd Glân,
yn un Duw, yn awr ac am byth.

Yr Hen Destament: Genesis 17. 1-7, 15-16

Pan oedd Abram yn naw deg a naw mlwydd oed ymddangosodd yr ARGLWYDD iddo a dweud wrtho, “Myfi yw Duw Hollalluog; rhodia ger fy mron a bydd berffaith. Gwnaf fy nghyfamod â thi, ac amlhaf di’n ddirfawr.” Syrthiodd Abram ar ei wyneb, a llefarodd Duw wrtho a dweud, “Dyma fy nghyfamod i â thi: byddi’n dad i lu o genhedloedd, ac ni’th enwir di mwyach yn Abram, ond yn Abraham, gan imi dy wneud yn dad i lu o genhedloedd. Gwnaf di’n ffrwythlon iawn; a gwnaf genhedloedd ohonot, a daw bren-hinoedd allan ohonot. Sefydlaf fy nghyfamod yn gyfamod tragwyddol â thi, ac â’th ddisgynyddion ar dy ôl dros eu cenedlaethau, i fod yn Dduw i ti ac i’th ddisgynyddion ar dy ôl.
Dywedodd Duw wrth Abraham, “Ynglŷn â’th wraig Sarai: nid Sarai y gelwir hi, ond Sara fydd ei henw. Bendithiaf hi, a rhoddaf i ti fab ohoni; ie, bendithiaf hi, a bydd yn fam i genhedloedd, a daw brenhinoedd pobloedd ohoni.”

Salm Salm 22. 23-31

Molwch ef, chwi sy’n ofni’r ARGLWYDD; rhowch anrhydedd iddo, holl dylwyth Jacob; ofnwch ef, holl dylwyth Israel. Oherwydd ni ddirmygodd na diystyru gorthrwm y gorthrymedig; ni chuddiodd ei wyneb oddi wrtho, ond gwrando arno pan lefodd. Oddi wrthyt ti y daw fy mawl yn y gynulleidfa fawr, a thalaf fy addunedau yng ngŵydd y rhai sy’n ei ofni. Bydd yr anghenus yn bwyta, ac yn cael digon, a’r rhai sy’n ceisio’r ARGLWYDD yn ei foli. Bydded i’w calonnau fyw byth! Bydd holl gyrrau’r ddaear yn cofio ac yn dychwelyd at yr ARGLWYDD, a holl dylwythau’r cenhedloedd yn ymgrymu o’i flaen. Oherwydd i’r ARGLWYDD y perthyn brenhiniaeth, ac ef sy’n llywodraethu dros y cenhedloedd. Sut y gall y rhai sy’n cysgu yn y ddaear blygu iddo ef, a’r rhai sy’n disgyn i’r llwch ymgrymu o’i flaen? Ond byddaf fi fyw iddo ef, a bydd fy mhlant yn ei wasanaethu; dywedir am yr ARGLWYDD wrth genedlaethau i ddod, a chyhoeddi ei gyfiawnder wrth bobl heb eu geni, mai ef a fu’n gweithredu.

Y Testament Newydd: Rhufeiniaid 4. 13-25

Y mae’r addewid i Abraham, neu i’w ddisgynyddion, y byddai yn etifedd y byd, wedi ei rhoi, nid trwy’r Gyfraith ond trwy’r cyfiawnder a geir trwy ffydd. Oherwydd, os y rhai sy’n byw yn ôl y Gyfraith yw’r etifeddion, yna gwagedd yw ffydd, a diddim yw’r addewid. Digofaint yw cynnyrch y Gyfraith, ond lle nad oes cyfraith, nid oes trosedd yn ei herbyn chwaith. Am hynny, rhoddwyd yr addewid trwy ffydd er mwyn iddi fod yn ôl gras, fel y byddai yn ddilys i bawb o ddisgynyddion Abraham, nid yn unig i’r rhai sy’n byw yn ôl y Gyfraith, ond hefyd i’r rhai sy’n byw yn ôl ffydd Abraham. Y mae Abraham yn dad i ni i gyd; fel y mae’n ysgrifenedig: “Yr wyf yn dy benodi yn dad cenhedloedd lawer.” Yn y Duw a ddywedodd hyn y credodd Abraham, y Duw sy’n gwneud y meirw’n fyw, ac yn galw i fod yr hyn nad yw’n bod. A’r credu hwn, â gobaith y tu hwnt i obaith, a’i gwnaeth yn dad cenhedloedd lawer, yn ôl yr hyn a lefarwyd: “Felly y bydd dy ddisgynyddion.” Er ei fod tua chant oed, ni wanychodd yn ei ffydd, wrth ystyried cyflwr marw ei gorff ei hun a marweidd-dra croth Sara. Nid amheuodd ddim ynglŷn ag addewid Duw, na diffygio mewn ffydd, ond yn hytrach grymusodd yn ei ffydd a rhoi gogoniant i Dduw, yn llawn hyder fod Duw yn abl i gyflawni’r hyn yr oedd wedi ei addo. Dyma pam y cyfrifwyd ei ffydd iddo yn gyfiawnder. Ond ysgrifennwyd y geiriau, “fe’i cyfrifwyd iddo”, nid ar gyfer Abraham yn unig, ond ar ein cyfer ni hefyd. Y mae cyfiawnder i’w gyfrif i ni, sydd â ffydd gennym yn yr hwn a gyfododd Iesu ein Harglwydd oddi wrth y meirw. Cafodd ef ei draddodi i farwolaeth am ein camweddau, a’i gyfodi i’n cyfiawnhau ni.

Yr Efengyl: Marc 8. 31-38

Yna dechreuodd eu dysgu bod yn rhaid i Fab y Dyn ddioddef llawer, a chael ei wrthod gan yr henuriaid a’r prif offeiriaid a’r ysgrifenyddion, a’i ladd, ac ymhen tridiau atgyfodi. Yr oedd yn llefaru’r gair hwn yn gwbl agored. A chymerodd Pedr ef ato a dechrau ei geryddu. Troes yntau, ac wedi edrych ar ei ddisgyblion ceryddodd Pedr. “Dos ymaith o’m golwg, Satan,” meddai, “oherwydd nid ar bethau Duw y mae dy fryd ond ar bethau dynol.” Galwodd ato’r dyrfa ynghyd â’i ddisgyblion a dywedodd wrthynt, “Os myn neb ddod ar fy ôl i, rhaid iddo ymwadu ag ef ei hun a chodi ei groes a’m canlyn i. Oherwydd pwy bynnag a fyn gadw ei fywyd, fe’i cyll, ond pwy bynnag a gyll ei fywyd er fy mwyn i a’r Efengyl, fe’i ceidw. Pa elw a gaiff rhywun o ennill yr holl fyd a fforffedu ei fywyd? Oherwydd beth a all rhywun ei roi’n gyfnewid am ei fywyd? Pwy bynnag fydd â chywilydd ohonof fi ac o’m geiriau yn y genhedlaeth annuwiol a phechadurus hon, bydd ar Fab y Dyn hefyd gywilydd ohonynt hwy, pan ddaw yng ngogoniant ei Dad gyda’r angylion sanctaidd.”

Testun allan o Gair yr Arglwydd 2011 – yr Eglwys yng Nghymru Hawlfraint © Cyhoeddiadau’r Eglwys yng Nghymru 2011