Darlleniadau’r

Secsagesima. Sul y Greadigaeth 08.02. 2026

Colect

Cyfoes

Hollalluog Dduw, creaist y nefoedd a’r ddaear a’n creu ni ar dy ddelw dy hun:

dysg ni i ddirnad ôl dy law yn dy holl waith a’th lun yn dy holl blant;

trwy Iesu Grist ein Harglwydd, yr hwn gyda thi a’r Ysbryd Glân

sy’n teyrnasu goruwch pob peth, yn awr a hyd byth. Amen.

Genesis 1.1 – 2.3

Yn y dechreuad creodd Duw y nefoedd a’r ddaear. Yr oedd y ddaear yn afluniaidd a gwag, ac yr oedd tywyllwch ar wyneb y dyfnder, ac ysbryd Duw yn ymsymud ar wyneb y dyfroedd. A dywedodd Duw, “Bydded goleuni.” A bu goleuni. Gwelodd Duw fod y goleuni yn dda; a gwahanodd Duw y goleuni oddi wrth y tywyllwch. Galwodd Duw y goleuni yn ddydd a’r tywyllwch yn nos. A bu hwyr a bu bore, y dydd cyntaf.

Yna dywedodd Duw, “Bydded ffurfafen yng nghanol y dyfroedd yn gwahanu dyfroedd oddi wrth ddyfroedd.” A gwnaeth Duw y ffurfafen, a gwahanodd y dyfroedd odani oddi wrth y dyfroedd uwchlaw iddi. A bu felly. Galwodd Duw y ffurfafen yn nefoedd. A bu hwyr a bu bore, yr ail ddydd.

Yna dywedodd Duw, “Casgler ynghyd y dyfroedd dan y nefoedd i un lle, ac ymddangosed tir sych.” A bu felly. Galwodd Duw y tir sych yn ddaear, a chronfa’r dyfroedd yn foroedd. A gwelodd Duw fod hyn yn dda. Dywedodd Duw, “Dyged y ddaear dyfiant, llysiau yn dwyn had, a choed ir ar y ddaear yn dwyn ffrwyth â had

ynddo, yn ôl eu rhywogaeth.” A bu felly. Dygodd y ddaear dyfiant, llysiau yn dwyn had yn ôl eu rhywogaeth, a choed yn dwyn ffrwyth â had ynddo, yn ôl eu rhywogaeth. A gwelodd Duw fod hyn yn dda. A bu hwyr a bu bore, y trydydd dydd.

Yna dywedodd Duw, “Bydded goleuadau yn ffurfafen y nefoedd i wahanu’r dydd oddi wrth y nos, ac i fod yn arwyddion i’r tymhorau, a hefyd i’r dyddiau a’r blynyddoedd. Bydded iddynt fod yn oleuadau yn ffurfafen y nefoedd i oleuo ar y ddaear.” A bu felly. Gwnaeth Duw y ddau olau mawr, y golau mwyaf i reoli’r dydd, a’r golau lleiaf y nos; a gwnaeth y sêr hefyd. A gosododd Duw hwy yn ffurfafen y nefoedd i oleuo ar y ddaear, i reoli’r dydd a’r nos ac i wahanu’r goleuni oddi wrth y tywyllwch. A gwelodd Duw fod hyn yn dda. A bu hwyr a bu bore, y pedwerydd dydd.

Yna dywedodd Duw, “Heigied y dyfroedd o greaduriaid byw, ac uwchlaw’r ddaear eheded adar ar draws ffurfafen y nefoedd.” A chreodd Duw y morfilod mawr, a’r holl greaduriaid byw sy’n heigio yn y dyfroedd yn ôl eu rhywogaeth, a phob aderyn asgellog yn ôl ei rywogaeth. A gwelodd Duw fod hyn yn dda. Bendithiodd Duw hwy a dweud, “Byddwch ffrwythlon ac amlhewch a llanwch ddyfroedd y moroedd, a lluosoged yr adar ar y ddaear.” A bu hwyr a bu bore, y pumed dydd.

Yna dywedodd Duw, “Dyged y ddaear greaduriaid byw yn ôl eu rhywogaeth: anifeiliaid, ymlusgiaid a bwystfilod gwyllt yn ôl eu rhywogaeth.” A bu felly. Gwnaeth Duw y bwystfilod gwyllt yn ôl eu rhywogaeth, a’r anifeiliaid yn ôl eu rhywogaeth, a holl ymlusgiaid y tir yn ôl eu rhywogaeth. A gwelodd Duw fod hyn yn dda.

Dywedodd Duw, “Gwnawn ddyn ar ein delw, yn ôl ein llun ni, i lywodraethu ar bysgod y môr, ar adar yr awyr, ar yr anifeiliaid gwyllt, ar yr holl ddaear, ac ar bopeth sy’n ymlusgo ar y ddaear.” Felly creodd Duw ddyn ar ei ddelw ei hun; ar ddelw Duw y creodd ef; yn wryw ac yn fenyw y creodd hwy. Bendithiodd Duw hwy a dweud, “Byddwch ffrwythlon ac amlhewch, llanwch y ddaear a darostyngwch hi; llywodraethwch ar bysgod y môr, ar adar yr awyr, ac ar bopeth byw sy’n ymlusgo ar y ddaear.” A dywedodd Duw, “Yr wyf yn rhoi i chwi bob llysieuyn sy’n dwyn had ar wyneb y ddaear, a phob coeden â had yn ei ffrwyth; byddant yn fwyd i chwi. Ac i bob bwystfil gwyllt, i holl adar yr awyr, ac i bopeth sy’n ymlusgo ar y ddaear, popeth ag anadl einioes ynddo, bydd pob llysieuyn glas yn fwyd.” A bu felly. Gwelodd Duw y cwbl a wnaeth, ac yr oedd yn dda iawn. A bu hwyr a bu bore, y chweched dydd.

Felly gorffennwyd y nefoedd a’r ddaear a’u holl luoedd. Ac erbyn y seithfed dydd yr oedd Duw wedi gorffen y gwaith a wnaeth, a gorffwysodd ar y seithfed dydd oddi wrth ei holl waith. Am hynny bendithiodd Duw y seithfed dydd a’i sancteiddio, am mai ar hwnnw y gorffwysodd Duw oddi wrth ei holl waith yn creu.

Salm 136 neu 136. 1-9, 23-26

Testun Beiblaidd

Diolchwch i’r ARGLWYDD am mai da yw, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Diolchwch i Dduw y duwiau, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Diolchwch i Arglwydd yr arglwyddi, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Y mae’n gwneud rhyfeddodau mawrion ei hunan, oherwydd mae ei gariad hyd byth; gwnaeth y nefoedd mewn doethineb, oherwydd mae ei gariad hyd byth; taenodd y ddaear dros y dyfroedd, oherwydd mae ei gariad hyd byth; gwnaeth oleuadau mawrion, oherwydd mae ei gariad hyd byth; yr haul i reoli’r dydd, oherwydd mae ei gariad hyd byth, y lleuad a’r sêr i reoli’r nos, oherwydd mae ei gariad hyd byth.

10 Trawodd rai cyntafanedig yr Aifft, oherwydd mae ei gariad hyd byth, a daeth ag Israel allan o’u canol, oherwydd mae ei gariad hyd byth; â llaw gref ac â braich estynedig, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Holltodd y Môr Coch yn ddau, oherwydd mae ei gariad hyd byth, a dygodd Israel trwy ei ganol, oherwydd mae ei gariad hyd byth, ond taflodd Pharo a’i lu i’r Môr Coch, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Arweiniodd ei bobl trwy’r anialwch, oherwydd mae ei gariad hyd byth, a tharo brenhinoedd mawrion, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Lladdodd frenhinoedd cryfion, oherwydd mae ei gariad hyd byth; Sihon brenin yr Amoriaid, oherwydd mae ei gariad hyd byth, Og brenin Basan, oherwydd mae ei gariad hyd byth; rhoddodd eu tir yn etifeddiaeth, oherwydd mae ei gariad hyd byth, yn etifeddiaeth i’w was Israel, oherwydd mae ei gariad hyd byth.

23 Pan oeddem wedi’n darostwng, fe’n cofiodd, oherwydd mae ei gariad hyd byth, a’n gwaredu oddi wrth ein gelynion, oherwydd mae ei gariad hyd byth. Ef sy’n rhoi bwyd i bob creadur, oherwydd mae ei gariad hyd byth.

Diolchwch i Dduw y nefoedd, oherwydd mae ei gariad hyd byth.

Rhufeiniaid 8. 18-25

Yr wyf fi’n cyfrif nad yw dioddef-iadau’r presennol i’w cymharu â’r gogoniant sydd ar gael ei ddatguddio i ni. Yn wir, y mae’r greadigaeth yn disgwyl yn daer am i blant Duw gael eu datguddio. Oherwydd darostyngwyd y greadigaeth i oferedd, nid o’i dewis ei hun, ond trwy’r hwn a’i darostyngodd, yn y gobaith y câi’r greadigaeth hithau ei rhyddhau o gaethiwed a llygredigaeth, a’i dwyn i ryddid a gogoniant plant Duw. Oherwydd fe wyddom fod yr holl greadigaeth yn ochneidio, ac mewn gwewyr drwyddi, hyd heddiw. Ac nid y greadigaeth yn unig, ond nyni sydd â blaenffrwyth yr Ysbryd gennym, yr ydym ninnau’n ochneidio ynom ein hunain wrth ddisgwyl ein mabwysiad yn blant Duw, sef rhyddhad ein corff o gaethiwed. Oherwydd yn y gobaith hwn y cawsom ein hachub. Ond nid gobaith mo’r gobaith sy’n gweld. Pwy sy’n gobeithio am yr hyn y mae’n ei weld? Yr hyn nad ydym yn ei weld yw gwrthrych gobaith, ac felly yr ydym yn dal i aros amdano mewn amynedd.

Mathew 6. 25-34

“Am hynny ‘rwy’n dweud wrthych, peidiwch â phryderu am eich bywyd, beth i’w fwyta na’i yfed, nac am eich corff, beth i’w wisgo; onid oes mwy i fywyd rhywun na bwyd, a mwy i’w gorff na dillad? Edrychwch ar adar yr awyr: nid ydynt yn hau nac yn medi nac yn casglu i ysguboriau, ac eto y mae eich Tad nefol yn eu bwydo. Onid ydych chwi yn llawer mwy gwerthfawr na hwy? Prun ohonoch a all ychwanegu un funud at ei oes trwy bryderu? A pham yr ydych yn pryderu am ddillad? Ystyriwch lili’r maes, pa fodd y maent yn tyfu; nid ydynt yn llafurio nac yn nyddu. Ond ‘rwy’n dweud wrthych, nid oedd gan hyd yn oed Solomon yn ei holl ogoniant wisg i’w chymharu ag un o’r rhain. Os yw Duw yn dilladu felly laswellt y maes, sydd yno heddiw ac yfory yn cael ei daflu i’r ffwrn, onid llawer mwy y dillada chwi, chwi o ychydig ffydd?

Peidiwch felly â phryderu a dweud, ‘Beth yr ydym i’w fwyta?’ neu ‘Beth yr ydym i’w yfed?’ neu ‘Beth yr ydym i’w wisgo?’ Dyna’r holl bethau y mae’r Cenhedloedd yn eu ceisio; y mae eich Tad nefol yn gwybod fod arnoch angen y rhain i gyd. Ond ceisiwch yn gyntaf deyrnas Dduw a’i gyfiawnder ef, a rhoir y pethau hyn i gyd yn ychwaneg i chwi.

Peidiwch felly â phryderu am yfory, oherwydd bydd gan yfory ei bryder ei hun. Digon i’r diwrnod ei drafferth ei hun.